حجت الاسلام سید هادی علم الهدی، مسئول مدرسه علمیه علم الهدی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران با اشاره به نقش و ضرورت وجود یک محور هدایتگر در جامعه، بیان داشت: هر جامعهای برای حرکت در مسیر پیشرفت و حفظ ثبات خود، بیش از هر چیز به همدلی و درک مشترک میان اعضای آن نیاز دارد. اختلاف نظر در هر جامعهای طبیعی است و حتی میتواند زمینهای برای رشد و اصلاح باشد، اما زمانی که این اختلافها به نزاع و شکاف تبدیل شوند، توان جمعی را کاهش میدهند و مسیر حرکت جامعه را دشوار میکنند.
وی افزود: تجربههای تاریخی نیز نشان داده است که ملتهایی که توانستهاند در مسائل اساسی به وحدت و همدلی برسند، در برابر بحرانها مقاومتر بودهاند و با اطمینان بیشتری مسیر آینده را پیمودهاند. از این رو، توجه به ضرورت همبستگی اجتماعی و پرهیز از تفرقه، از مهمترین اصولی است که برای حفظ قدرت و آرامش یک جامعه باید مورد توجه قرار گیرد.
هشدار قرآن درباره پیامدهای نزاع های داخلی
حجتالاسلام والمسلمین علم الهدی ابراز داشت: در آموزههای اسلامی نیز این مسئله جایگاه روشنی دارد. قرآن کریم به صراحت درباره پیامدهای نزاع و اختلاف هشدار داده و میفرماید: «وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ». در این آیه، میان اطاعت از خدا و پیامبر و پرهیز از نزاع ارتباطی مستقیم برقرار شده است. معنا و پیام این آیه آن است که اختلافهای فرساینده، نیروی جامعه را تحلیل میبرد و قدرت و اعتبار آن را کاهش میدهد.
وی گفت: هنگامی که افراد یک جامعه درگیر کشمکشهای داخلی شوند، تمرکز و توان خود را از مسائل اصلی از دست میدهند و همین مسئله زمینه را برای آسیبهای بزرگتر فراهم میکند. بنابراین، همدلی و هماهنگی در یک جامعه تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ اقتدار و آرامش اجتماعی است.
حجت الاسلام والمسلمین علم الهدی اظهار داشت: اگر به ساختارهای اجتماعی با نگاهی دقیقتر بنگریم، میتوان شباهتهایی میان جامعه و خانواده مشاهده کرد. در یک خانواده سالم، هرچند اعضا دیدگاهها و سلیقههای متفاوتی دارند، اما وجود یک محور هدایتگر سبب میشود تصمیمهای نهایی در فضایی آرام و منظم شکل بگیرد.
وی افزود: در بسیاری از خانوادهها، پدر نقشی مهم در ایجاد تعادل و حفظ انسجام دارد. از نظر روانشناختی، حضور پدر به عنوان فردی که مسئولیت هدایت و مراقبت را بر عهده دارد، احساس امنیت و ثبات را در میان اعضای خانواده تقویت میکند. این نقش به معنای نادیده گرفتن نظر دیگران نیست، بلکه به معنای ایجاد نقطهای مشترک برای جلوگیری از پراکندگی و آشفتگی در تصمیمگیریها است.
ضرورت وجود محور هدایتگر در جامعه
حجتالاسلام علم الهدی تصریح کرد: اگر در یک خانواده هر عضو مسیر جداگانهای را بدون توجه به چارچوب مشترک دنبال کند، آرامش و نظم آن خانواده به سرعت از میان خواهد رفت. جامعه نیز در مقیاسی بزرگتر با چنین واقعیتی روبهرو است. در دوران حضور پیامبر اکرم و امامان معصوم، هدایت جامعه اسلامی به طور مستقیم توسط آنان انجام میشد و مردم برای حل مسائل مهم به آنان مراجعه میکردند.
وی ادامه داد: در زمان غیبت امام معصوم، نیاز جامعه به هدایت و مدیریت از میان نمیرود. جامعه اسلامی همچنان با مسائل پیچیده سیاسی، اجتماعی و فرهنگی روبهرو است و برای عبور از این مسائل نیازمند چارچوبی روشن برای اداره امور خود است. در چنین شرایطی، ولایت فقیه به عنوان الگویی برای استمرار هدایت دینی و اجتماعی جامعه مطرح میشود.
ولایت فقیه محور هماهنگی و انسجام جامعه است
مسئول مدرسه علمیه علم الهدی خاطرنشان کرد: جایگاه ولیفقیه در این چارچوب، جایگاهی است که وظیفه آن حفظ مسیر کلی جامعه و ایجاد هماهنگی در میان بخشهای مختلف آن است. فقیهی که با آگاهی از معارف دینی و شناخت شرایط زمانه، مسئولیت هدایت جامعه را بر عهده میگیرد، میتواند همچون محور وحدتبخشی عمل کند که از تبدیل اختلاف نظرها به شکافهای عمیق جلوگیری میکند.
وی گفت: در این نگاه، تبعیت از ولایت فقیه به معنای محدود شدن اندیشهها نیست، بلکه به معنای حفظ نظم و هماهنگی در تصمیمهای کلان جامعه است. به همین دلیل بارها تأکید شده است که تابع ولایت فقیه باشید تا به مملکت شما آسیب نرسد؛ زیرا وجود یک محور هدایتگر مانع از پراکندگی تصمیمها و ایجاد سردرگمی در مسیر حرکت جامعه میشود.
حجتالاسلام علم الهدی بیان داشت: این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که شرایط منطقهای و جهانی را در نظر بگیریم. جهان امروز با رقابتهای گسترده سیاسی و رسانهای همراه است و بسیاری از قدرتها تلاش میکنند بر تحولات کشورهای دیگر تأثیر بگذارند. در چنین فضایی، کوچکترین نشانههای اختلاف داخلی میتواند به فرصتی برای فشار و دخالت تبدیل شود.
وی افزود: دشمنان یک ملت معمولاً بیش از هر چیز بر ایجاد شکاف و بیاعتمادی تمرکز میکنند، زیرا میدانند که جامعهای که دچار تفرقه شود، توان دفاع از منافع خود را از دست میدهد. در همین چارچوب، رفتارها و سیاستهای رژیم صهیونیستی نمونهای روشن از این رویکرد است.
تفرقه ابزار دشمنان برای تضعیف ملتها است
مسئول مدرسه علمیه علم الهدی اظهار داشت: خباثت این رژیم در سالهای گذشته در بسیاری از تحولات منطقه آشکار شده است؛ از تلاش برای ایجاد بیثباتی گرفته تا بهرهبرداری از اختلافهای داخلی کشورها. چنین سیاستهایی نشان میدهد که دشمنان منطقهای تا چه اندازه از پراکندگی و اختلاف سود میبرند و چگونه میکوشند با دامن زدن به شکافها، قدرت ملتها را تضعیف کنند. در برابر چنین رویکردی، مهمترین عامل بازدارنده، حفظ انسجام اجتماعی و تقویت اعتماد میان مردم و ساختارهای هدایتگر جامعه است.
وی ادامه داد: همدلی در یک جامعه زمانی شکل میگیرد که افراد احساس کنند در سرنوشت مشترکی سهیم هستند. این احساس زمانی تقویت میشود که گفتوگوهای سازنده، احترام به یکدیگر و توجه به منافع عمومی در فضای اجتماعی گسترش یابد. اختلاف نظرها اگر در چارچوب احترام و عقلانیت مطرح شوند، نه تنها آسیبزا نیستند بلکه میتوانند به بهبود تصمیمها کمک کنند. آنچه به جامعه آسیب میزند، تبدیل اختلاف نظر به نزاع و بیاعتمادی است.
حجتالاسلام علم الهدی اظهار داشت: در چنین فضایی، نقش رهبری به عنوان محور هماهنگی اهمیت بیشتری پیدا میکند. همانگونه که در یک خانواده وجود فردی مسئول برای حفظ تعادل ضروری است، در جامعه نیز وجود محوری که بتواند جهت کلی حرکت را مشخص کند، عامل مهمی در جلوگیری از پراکندگی است. توجه به این نقش، در کنار تقویت همدلی و دوری از تفرقه، میتواند زمینهای فراهم کند که جامعه با آرامش و اطمینان بیشتری مسیر خود را در برابر چالشهای گوناگون ادامه دهد.
نظر شما